Segundo o modelo a participación estimada a uns días das eleccións, e unha vez coñecidos os datos das solicitudes de voto por correo, oscilará entre o mínimo do 73,0% da [...]]]> Nesta anotación presento a miña estimación da taxa de participación para as eleccións xerais do próximo domingo 20 de novembro en Galicia.

Segundo o modelo a participación estimada a uns días das eleccións, e unha vez coñecidos os datos das solicitudes de voto por correo, oscilará entre o mínimo do 73,0% da circunscrición da Coruña e o máximo do 76,4% da de Ourense. Lugo terá o 75,8% e Pontevedra o 75,0%. A media para Galicia cos actuais censos situaríase en 74,4%. En 2008 a mesma porcentaxe fora de 75,5%. En 2004 a participación fora do 76,1%. Todos os datos sen CERA. Como pode verse a participación só baixaría 1,1 puntos a respecto das últimas eleccions xerais e 1,7 puntos a respecto das penúltimas, as celebradas tralos atentados do 11M.

Esta porcentaxe do 74,4% que estima o meu modelo é inferior ao 75,6% estimado por Jaime Miquel para Sondaxe/La Voz de Galicia, ao parecer prognosticada a partir da esperanza nun voto oculto ao PSOE e/ou unha maior mobilización parcial do electorado da esquerda o día das eleccións. Na miña opinión a desmobilización das esquerdas vai ser completa, até tal punto que a participación vaise manter en Galicia en taxas relativamente tan altas como as anteriores como froito dunha mobilización excepciónal da dereita. Tal e como aconteceu nas autonómicas de 2009 e nas municipais de maio deste ano, reforzarase o fenómeno da mobilización diferencial e os votantes do PP acudirán masivamente ás urnas, máxime ao outorgarlle ás eleccións xerais e a estas en particualar unha importancia aínda maior que o conxunto do electorado.

Con todo, é posible que a taxa de participación real o 20N sexa algo diferente do que apuntan os modelos, pero só vexo dous motivos para iso. Un ten a ver cos fenómenos meteorolóxicos, aínda que polo que parece desta volta o mal tempo non vai facer presenza. Outro é que a segunda semana campaña afonde aínda máis no fenómeno desmobilizador da esquerda ante a previsión dunha vitoria aínda máis folgada do PP sobre o PSOE e a práctica inevitabilidade da maioría absoluta conservadora.

Variables para un modelo de estimación da participación

O erro absoluto medio do modelo é de +/- 1,5 puntos, se ben teño comprobado a existencia de erros sistemáticos de índole política e económica que merecen ser estudados máis a fondo para mellorar o poder explicativo do modelo introducindo novas variables. Ademais, se temos en conta que estas eleccións poidan traer consigo novos sinais ou innovacións que o modelo non recolle, nesta ocasión será máis prudente aumentar a marxe de erro até os +/- 2,5 puntos.

Estes datos de lumes e superficies queimadas foran distribuídos pola [...]]]> Revisito un traballo que realicei con ocasión da catastrófica vaga de incendios de 2006. No artigo analizaba a relación entre os lumes rexistrados no quinquenio 2001-2005 (últimos datos feitos públicos pola Xunta de Galicia a nivel municipal), e a cor política dos concellos ardidos.

Estes datos de lumes e superficies queimadas foran distribuídos pola Consellaría de Medio Rurral dirixida por Alfredo Suárez Canal con anterioridade aos lumes estivais que asolaron boa parte de Galicia en 2006, e que finalmente levaron ao goberno bipartito a decretar a non publicación da información estatística relativa ao detalle municipal dos incendios. Desde entón os datos dispoñibles non baixan do nivel do distrito forestal e non se publican, no que é unha clara vulneración da obriga de transparencia que teñen as Administracións.

Decidín asignar todos os lumes do ano electoral 2003, alí onde houbo cambio de goberno, ao partido que iniciou o exercicio, baseándome como de costume en que entre as eleccións (maio) ou as tomas de posesión (xuño) ou a formación de goberno (variable) e o período de máxima incidencia dos lumes (finais de xullo e todo agosto) transcorre un período de tempo moi breve que non da pé a variar a política nin a xestión forestal municipal.

Malia a que a competencia autonómica na materia é central existen unha morea de elementos de competencia municipal que inciden en maior ou menor medida no coidado dos nosos montes: a xestión municipal ou mancomunada dos parques de bombeiros, a aposta do goberno municipal pola prevención, o cumprimento dunha existente ou non ordenanza de limpeza de fincas e camiños, a comunicación e a coordinación na extinción de lumes, o nivel de retribución do persoal de bombeiros e protección civil, a conservación e mantemento dos equipos antiincendios… ou simplemente poder dispoñer da chave da motobomba cando se necesita.

En calquera caso esta análise non pretende en absoluto ser explicativa dos incendios, senón simplemente descritiva, introducindo na análise estatística dos lumes, das súas causas e dos seus efectos, unha nova variábel como é a cor política do concello onde se producen.

O reparto do territorio e da masa forestal

Durante o período 2001-2005 o PP ostentou a alcaldía dunha media de 227 concellos, mentres que o PSOE fixo o propio en 60, o BNG en 14 e o resto de forzas noutros 14. A partir dos datos de superficies forestais recollidas no Anuario de Estatística Agraria do ano 2004 agregamos as superficies segundo a cor política da alcaldía,e calculamos a media para o quinquenio, obtendo a seguinte distribución:

O PP administraba a través dos concellos unha media de case 2 millóns de Ha durante o período analizado, sendo de lonxe a forza política cunha maior porcentaxe de territorio, roldando o 73-75% da superficie galega, aproximadamente a mesma porcentaxe dos 315 concellos galegos nos que ocupaba a alcaldía. Pola súa banda o PSOE posuía alcaldes ou alcaldesas nun 18-19% do territorio, o BNG nun 4% e o resto de forzas (independentes, DG e CDS) nun 5-6%. Ditas porcentaxes da superficie total (ST) son extrapolables á superficie forestal (SF), e dentro desta con pequenas variacións, ás superficies arboradas (SA) e rasas (SR).

Visualizamos as carecterísticas do concello-tipo administrado por cada forza política na seguinte táboa (100 Ha=1 Km2):

Cada concello-tipo do PP xestionaba por termo medio unha ST e unha SF superior nun 3-4% á media galega, entanto o do PSOE era un 5-7% inferior e o do BNG un 16-20% inferior. No tocante á superficie arborada, en cambio, as diferenzas eran menores, correspondendo aos concellos-tipo do PP e do PSOE practicamente a mesma SA que a media galega (un 1% superior) e aos do BNG unha un 8% inferior. No que di a respecto da supercie rasa, polo contrario, as diferenzas aumentan: os do PP administraban unha SR superior nun 8% á media galega, os do PSOE unha un 18% menor  e os do BNG unha un 32% menor.

Por tanto, apenas existen diferenzas nas masas arboradas xestionadas por cada forza política nos concellos nos que detentaban a alcaldía, devindo das diferentes extensións de superficies rasas as diferenzas nas superficies totais e forestais. Expresado graficamente:

Demóstrase así a semellanza entre as tres principais forzas políticas en canto á superficie arborada xestionada, se ben a masa arborada tiña un peso máis importante nos concellos con alcaldía do BNG, por teren menos extensión de superficie forestal rasa e non forestal, e en menor medida o mesmo se pode afirmar dos concellos-tipo do PSOE. Tamén se verifica a importancia relativa da SAU nos concellos gobernados por outras forzas políticas minoritarias.

O número de lumes

Para esta estatística botei man dos datos publicados en 2006 pola propia Consellaría, os cales inclúen todos os lumes, tanto conatos como incendios:

Os concellos con alcaldías do PP e do BNG rexistraron un número medio de lumes cada ano semellante, entanto os do PSOE e os do resto de forzas presentaron un número de sucesos menor.

As diferenzas cobran maior relevancia se poñemos en relación o número medio anual de lumes en cada concello coa súa superficie forestal. Entón demóstrase que foron os concellos con alcaldía nacionalista os que rexistraron no quinquenio 2001-2005 un maior número de lumes por Km2 forestal (3,46). Tamén se situaron por riba da media os concellos doutras forzas políticas minoritarias (3,18), entanto os concellos do PP e do PSOE rexistraron unha taxa igual ou inferior á media galega.

Se comparamos estes indicadores de incidencia dos lumes entre as distintas forzas políticas, concluiremos que os concellos do BNG experimentaron en termos relativos un 25% máis de lumes que os do PP, e case un 50% máis que os do PSOE. As diferenzas son signficiativas se temos en conta que as diferenzas estruturais en canto á superficie arborada xestionada por cada forza eran mínimas, e que as diferenzas na superficie rasa eran de signo contrario (o BNG xestionaba unha SR un 38% menor á do PP e un 17% menor á do PSOE). Naturalmente, pódese interpretar o maior número de lumes como o resultado dunha menor eficacia das políticas de prevención, pero tamén dunha maior intencionalidade incendiaria, aínda que pode haber moitas outras causas.

Non repetirei aquí a concomitancia neste fenómeno doutros factores explicativos alleos ao ámbito forestal, tanto humanos como económicos ou xeográficos e climatolóxicos. Mais considérese, por exemplo, que PSOE e BNG detentaron alcaldías en moitos concellos de maioría progresista conxunta, de natureza socioeconómica semellante. Neses concellos os factores non forestais deberían actúar de forma e con intensidade semellante, pero os datos de lumes demostran que iso non é así e que hai diferenzas notables entre eles.

A superficie queimada

Á vista da táboa outro dato salta á vista: a superficie queimada é, para as tres grandes forzas políticas, inversamente proporcional ao número de lumes que sufriron os seus concellos. Nos concellos do BNG queimáronse por termo medio 70 Ha por ano, fronte ás 91 Ha dos concellos do PSOE e as 102 das do PP, iso en termos absolutos. Mais en termos relativos a afirmación segue sendo igual de válida, e así os concellos do BNG son os que presentan os indicadores máis baixos en tres vertentes: ST, SF, e SA. Por tanto nos concellos con alcaldía nacionalista as superficies ardidas por cada lume foron moito menores que no resto.

Se interpretamos estes datos en termos de eficacia na extinción dos lumes, teríamos que afirmar que nos concellos do BNG foise un 12% máis eficaz na conservación da superficie total, entre un 17% máis eficaz na conservación da superficie forestal e entre un 44% e un 54% máis eficaz na conservación da superficie forestal arborada que nos concellos do PP e do PSOE.

A modo de conclusión

Á vista dos datos anteriores constátase que os concellos con alcaldía do BNG eran algo máis pequenos pero relativamente máis arborados que os gobernados por outras forzas, que rexistraron un número de lumes moi superior ao do resto de forzas e máis que proporcional á extensión das masa arbóreas, e que as superficies medias ardidas por lume nos mesmos foron moito menores que nos concellos con alcalde ou alcaldesa do PP ou do PSOE.

Pregúntase un, encontro que lexitimamente, se estas evidencias do período 2001-2005 serían extensibles ao fatídico ano 2006, no que ardeu máis superficie que no quinquenio anterior (só 77.000 Ha nos doce días de agosto), e tamén aos anos sucesivos até hoxe, mais por desgraza a información foinos máis unha vez furtada.

O escurantismo e a ocultación non é nunca defendible, na miña opinión, nin sequera cando se xustifica sobre o denominado efecto chamada que a comunicación ten sobre os incendios (ou sobre o terrorismo, ou…). A transparencia informativa, os datos libres e abertos, son a condición necesaria (certamente non suficiente) para o coñecemento e a aprendizaxe individual e colectiva. Se nos quitan iso os dirixentes políticos acában construíndo discursos xustificativos ou exonerativos  que raian no máis groso dos esperpentos, e a cidadanía crítica e formada vese arrastrada a debates e opinións que merman a nosa calidade de vida democrática.

A miña colaboración consta dun capítulo titulado Cifras para unha caracterización [...]]]> A finais de mes 2.0 editora publicará en soporte físico e dixital e baixo licenza Creative Commons un libro colectivo sobre o 15M coordinado por Marcos S. Pena e prologado por Manuel M. Barreiro no que tiven a fortuna de participar.

A miña colaboración consta dun capítulo titulado Cifras para unha caracterización ideolóxica do 15M, no que tento demostrar a fonda natureza ideolóxica do movemento, tanto dos seus participantes como daquela parte da sociedade que simpatizou co mesmo, cuantificar a súa repercusión nas eleccións autonómicas e locais do 22 de maio pasado, e pór de relevo a relación existente entre o seu éxito e o nivel de desenvolvemento económico das Comunidades Autónomas onde levou a cabo mobilizacións.

Para abrir boca, unha das gráficas que ilustran o meu artigo.

Nota: Os datos sobre os participantes no 15M corresponden á cidade de Salamanca, entanto os datos dos influenciados polo movemento e da poboación xeral corresponden a Castilla y León. Os primeiros proveñen de (Calvo, Gómez-Pastrana, & Mena, 2011) e os segundos de (Centro de Investigaciones Sociológicas, 2011).

Neste artigo botamos man das [...]]]> As familias dos concellos galegos menos dinámicos socioeconomicamente foron os primeiros en sentir os efectos da crise económica xa en 2008. Na análise dos ingresos parece existir por tanto unha analoxía entre concellos e familias ou individuos con menos renda, o que é unha nova proba do aumento das desigualdades.

Neste artigo botamos man das estimacións de renda municipal elaboradas polo IGE e polo Atlas Socioeconómico de Galicia.

Con que alcaldes e alcaldesas e de que partidos medrou máis a renda durante os dous mandatos municipais comprendidos no período de análise?

Segundo os datos dispoñíbeis o crecemento da renda en termos nominais foi ininterrompido, aínda que desigual: nos concellos con alcalde independente ou centrista a renda multiplicouse aproximadamente por 2,2 entanto nos que tiveron alcalde do PP, BNG ou PSOE o índice da RFBD/hab. ao final do período situouse arredor do índice 200.

Non hai publicados en Galicia datos municipais de renda para o ano 2009 e seguintes, polo que non se pode determinar cal foi o impacto territorial do groso da crise económica sobre a renda familiar galega. Lémbrese que nas cifras macroeconómicas só a finais de 2008 se comezaron a reflectir os primeiros síntomas.

En 2008, a senda debuxada polos concellos gobernados polo PP, dunha renda media municipal superior á dos concellos gobernados por PSOE ou BNG, invirte o seu sentido e achégase á do resto dos concellos con alcaldía progresista. Todos os demais concellos ven medrar a súa RFBD/hab. calquera que for a súa cor política. Desta arte só os concellos de cor independente ou centrista se manteñen cunha evolución da renda tan favorábel como a dos populares. En todo caso redúcese a distancia entre os concellos con alcaldía do BNG e do PSOE a respecto dos demais.

Se encetamos a análise dos concellos en función da súa tipoloxía socioeconómica, loxicamente imos atopar niveis de renda diferentes en todos eles, sendo os concellos máis dinámicos os máis ricos e os regresivos os máis pobres. Mais independentemente do nivel de partida dos diferentes grupos de concellos a evolución da renda media municipal dos mesmos neste período é moi semellante e sitúase arredor do intervalo indicativo 200-225, con algunhas excepcións.

Apréciase unha evolución da renda media por habitante moi semellante nos catro grupos de concellos, e iso a pesar de que os concellos estacionarios e regresivos experimentaron como vimos perdas significativas de poboación.

Hipótese: O mantemento dos niveis de renda nos concellos estacionarios e regresivos prodúcese en termos por habitante, o que quer dicir que é a perda de poboación a que os fai evolucionar de forma parella aos concellos máis dinámicos, o cal non serve para recurtar as diferenzas de renda que existen entre os distintos grupos.

Hipótese: Os efectos do inicio da crise económica durante o ano 2008 se manifestaron primeiro nestes concellos máis desfavorecidos, nomeadamente nos concellos gobernados con maioría absoluta polo PP. Establécese así unha analoxía entre o que acontece nos planos territorial e individual: as faixas máis desfavorecidas da poboación, quer por lugar de residencia quer por condición de renda ou clase social, son as que sofren en maior medida a actual crise. Constátase ademais que a dereita política sustenta a súa hexemonía electoral municipal nos concellos e nas familias de menor renda.

É o peso dos das alcaldías populares (e en menor medida nacionalistas) entre os concellos máis regresivos as que explican a aproximación do nivel de renda dos concellos con gobernos do PP ao nivel dos de PSOE e BNG.

Malia a isto os concellos con alcaldía do PP estiveron sempre igual ou por riba dos outros durante case todo o período, do mesmo xeito que en tres dos catro grupos de concellos o PSOE se atopa polo lado inferior da evolución da renda de entre as tres grandes forzas políticas.

Comportamentos máis diversos aparecen para o BNG, correspondendo os ‘outliers’ positivos aos casos de Pontevedra no primeiro grupo e do ‘cluster’ de Allariz no cuarto grupo (coa adición de Rois no últimos anos). En canto á evolución positiva das alcaldías independentes no grupo dos concellos estacionarios estamos a falar de concellos moi diversos como Fisterra, Ponteareas, Brión e Meaño: o crecemento máis forte corresponde aos dous últimos casos (novos concellos residenciais).

Coa presenza de que partidos no goberno municipal coincide a evolución máis positiva da renda?

As posicións relativas son as mesmas que cando observamos a cor da alcaldía, salientando o retroceso en renda dos concellos o PP participa no goberno municipal en 2008, último ano con datos dispoñíbeis.

Non se observaron diferenzas significativas no comportamento da renda en función de se o goberno municipal era de maioría absoluta, pacto ou minoría nos 8 anos analizados, aínda que o 2008 parece iniciar un mandato no que as maiorías absolutas se relacionan con peores evolucións da renda media municipal.

Nota: Anotación publicada orixinalmente no mes de abril con datos de renda ata 2007. Actualizada en agosto cos datos publicados polo IGE antes do verán.

É ben coñecida a dificultade de estimar o nivel de participación a priori, antes das eleccións. Os datos recollidos polas sondaxes electorais non axudan moito neste sentido, pois as taxas [...]]]> Influíron as mobilizacións do #15m no nivel de participación e abstención das eleccións municipais galegas do #22m? A resposta é que non. Vexamos por que.

É ben coñecida a dificultade de estimar o nivel de participación a priori, antes das eleccións. Os datos recollidos polas sondaxes electorais non axudan moito neste sentido, pois as taxas de participación que se derivan do voto declarado ou directo son sempre moito máis elevadas do que a realidade acaba demostrando.

Existen porén modelos numéricos que tentan aproximar ou predicir o nivel de participación a partir da evolución histórica, o tipo de eleccións, a circunscrición, indicadores diversos de estrutura electoral e socioeconómica, información extraída das enquisas, a coincidencia de dous ou máis comicios o mesmo día, a valoración da conxuntura política e económica, e, sobre todo, dos datos das solicitudes de voto por correo que publica xa encetada a campaña a Oficina do Censo Electoral.

Modelos semellantes permitiron cuantificar no seu día a importancia de acontecementos excepcionais acaecidos durante a última semana de campaña. Así por exemplo, tralos atentados do 11-M de 2004 houbo un aumento importante da participación que os modelos baseados nas solicitudes de voto por correo loxicamente non podían prever. A diferenza entre a participación prevista e a real dános a influencia dese evento: 4 puntos porcentuais máis de participación na Coruña e 3,5 en Pontevedra, carecendo de efectos significativos tanto en Lugo como en Ourense. Aquel efecto logrou que a taxa de participación das catro provincias practicamente se igualasen.

Os modelos tamén permiten estimar a influencia doutro tipo de efectos pasaxeiros con posterioridade. No caso do desastre do Prestige e do movemento Nunca Máis a variábel instrumental empregada resultou ser significativa nas tres provincias galegas con mar, mostrando un efecto medio de 3,5 puntos de aumento da participación nesas circunscricións costeiras.

Este ano o número de solicitudes de voto por correo indicaban que o nivel de mobilización se iría situar aproximadamente na tendencia histórica, tanto de todas as eleccións e como municipais en particular. Dez días antes da cita coas urnas non se esperaban por tanto taxas normais de participación, como así foi finalmente.

Isto significa, contra o manifestado por algúns políticos e analistas, interesados en bótar balóns fóra, que as manifestacións do #15m e das concentracións e acampadas dos días seguintes, posteriores todas elas ao peche do prazo de voto por correo, non viñeron alterar as previsións. De aí conclúese que non tiveron efecto ningún sobre o nivel de participación.

Outra cousa ben diferente é se influíron ou non no sentido do voto. Sobre esta cuestión carecemos aínda de análises postelectorais, pero temos dous elementos que indican que si tiveron algunha influencia:

a)     A simple suma dos resultados electorais a nivel de España ou de Galicia evidencia que as principais forzas perden apoios e que os gañan as forzas minoritarias, sen que, como ten acontecido noutras eleccións, e como vimos de comentar, o voto perdido polos partidos máis grandes se teñan ido á abstención.

b)     Unha sondaxe continua realizada pola empresa Metroscopia na Comunidade de Madrid, permitiu comparar resultados de antes e de despois do #15m, concluíndo que si houbo cambios no sentido do voto no sentido do demandado polo movemento #nolesvotes: Diminuía a intención de voto a PSOE e PP e aumentaba a de IU, UPyD e a do voto en branco. Constataba ademais que estes efectos se concentraban na xuventude, que estaban a ser os principais (aínda que non os únicos) protagonistas das mobilizacións.

Estes resultados permiten pensar mesmo en que, na medida en que o #15m desmobilizou voto xuvenil que ía levarse o PP contribuíu a que nalgunha medida a vitoria conservadora non acadara maiores cotas. Lémbrese que tendo o PP un magnífico resultado en absoluto colmou as súas expectativas e obxectivos, tanto en Galicia como noutras Comunidades.

Datos do modelo de estimación da participación

Resultados do modelo de regresión lineal. t=2,98 e t=2,95 para as variábeis dummy 11M e NUNCAMÁIS respectivamente. R2=0,96. Datos para as catro circunscricións galegas en todas as eleccións desde 1999 até 2011.

O modelo conclúe que o #15m en Galicia non resulta significativo como si o foran os atentados do 11-M ou a marea negra, e como pode verse na seguinte figura o modelo estima razoábelmente ben o nivel real de participación sen necesidade de ter en conta o #15m (nótese a coincidencia do dato real e do estimado en 2011, cuxo erro máximo ascende a 2 puntos en Lugo).

As enquisas en Vigo caracterízanse neste mandato por presentar os seus resultados menos flutuacións que as elaboradas no mandato anterior. O cadro componse dun BNG con lixeira tendencia á baixa e perda dun edil, dun PSOE e dun PP que se manterían ou gañarían o edil perdido polos nacionalistas.

Mais nesta cidade amoso a [...]]]>

As enquisas en Vigo caracterízanse neste mandato por presentar os seus resultados menos flutuacións que as elaboradas no mandato anterior. O cadro componse dun BNG con lixeira tendencia á baixa e perda dun edil, dun PSOE e dun PP que se manterían ou gañarían o edil perdido polos nacionalistas.

Mais nesta cidade amoso a miña maior medida de escepticismo sobre a validez do escenario que debuxan as sondaxes. Independentemente da situación política local non concibo que coa candidata mellor valorada (dentro do modesto das notas medias que obteñen todos) e tralo choque que supuxo para as forzas do bipartito a perda da Xunta, o PP non teña asegurado xa desde hai tempo ese representante a maiores que lle falta para a maioría absoluta, e que en 2007 valía uns poucos centos de votos. Hai datos nas enquisas que avalan esta ousada afirmación miña.

- A metade das sondaxes dánlle ao PP abanos que inclúen o tan desexado número 14.

- Hai tres enquisas de autoría descoñecida (non publicada) que corresponden a filtracións interesadas (e polo tanto totalmente desconfiábeis) de enquisas internas dos partidos progresistas: dúas do PSOE e unha do BNG. É un sinal de intentos desesperados de incidir nunha situación electoral que non lles é en absoluto propicia, cuestións deontolóxicas e éticas á marxe.

- No único dato de intención directa de voto que coñezo a porcentaxe de voto decidido ao PP supera á suma de PSOE e de BNG. Só un empate xa me valería para afirmar unha maioría absoluta do PP, a falta de outras formacións con representación.

- A mensaxe de que o PP aínda non conseguiu a vitoria, que trasladaron as últimas enquisas de Ikerfel e Sondaxe, tamén fai pensar na súa idoneidade para os obxectivos do PP de mobilizar até o último momento ao seu electorado.

- É certo que o PSOE recibe entre un 15% e un 20% dos antigos votantes do BNG (que xa só por iso vería perigar non un senón dous concelleiros) e que iso lle podería dar azos, pero cede ao PP máis do que recibe del, e en calquera caso o conxunto da suma PSOE+BNG sae perdendo.

Por tanto outro resultado distinto dunha maioría absoluta de Corina Porro sería para min unha gran sorpresa, malia a ambigüidade das enquisas.

Avaliación á vista dos resultados (25/5/2011)

O principal fallo non foi das enquisas senón da miña interpretación dos datos. Efectivamente había elementos que permitían pensar no crecemento do PSOE e no mantemento do PP, como pode verse na gráfica. Pensei que a proximidade á maioría absoluta en 2007, o crecemento electoral adicional da dereita nestes anos e a valoración dos candidatos tras unha campaña do nivel máis baixo que se teña visto nunca en Galicia en moito tempo, acabarían cunha vitoria popular. Non foi así, e cabe admitir que a campaña electoral foi decisiva para que Abel Caballero opte con todos os méritos a ser o novo Francisco Vázquez: con el o PSOE goberna a cidade española con máis habitantes, e a vitoria pode servirlle para forxar unha aura de autoridade e carisma coa que a cidadanía leva décadas soñando, mirándose no espello coruñés. Ser capaz de manter a posibilidade dunha alcaldía en coalición co BNG cando tiña todo na súa contra fala ben ás claras da importancia do resultado acadado.

Se nos fiamos das enquisas, Santiago de Compostela sería trala xornada electoral, e descontando os efectos que sobre o voto poidan ter as mobilizacións do 15-M, un remanso de paz e tranquilidade, pois pouco ou nada se movería.

Un PP a moverse no abano 10-12, un PSOE no 9-11 e un BNG no 3-4. [...]]]>

Se nos fiamos das enquisas, Santiago de Compostela sería trala xornada electoral, e descontando os efectos que sobre o voto poidan ter as mobilizacións do 15-M, un remanso de paz e tranquilidade, pois pouco ou nada se movería.

Un PP a moverse no abano 10-12, un PSOE no 9-11 e un BNG no 3-4. Previsíbel maioria progresista.

Ben é certo que en 2007 as enquisas prognosticaban que o PSOE sería primeira forza, e mesmo que medraría en relación a 2003. Como noutras cidades, o fluxo de electores desde o PSOE ao PP, non foi recollido polas sondaxes e nas urnas produciuse finalmente o adianto. Mais aínda que este fluxo continúa agora (algunha enquisa cifroun en 12% a proporción de antigos votantes socialistas que votarían agora ao PP), demoscopicamente falando xa non colle a ninguén por sorpresa como entón: os electores manifestan ese cambio sen rubor e os institutos están sobre aviso.

A teor das tendencias políticas e de voto que estamos a vivir o máis probábel é que o PP seguese a subir e o PSOE a baixar, un pouco ambos, quizá un edil, como no mandato 2003-2007. Menos do que poderían por culpa dun candidato mal valorado os primeiros, e grazas á un alcalde e unha xestión municipal que aproban os segundos. Compostela tampouco é dada a grandes viraxes electorais, ademais.

O BNG móvese arredor da repetición de resultado, aínda que como no resto da Galicia urbana, e en particular nunha cidade como Santiago, con amplas capas da poboación con formación universitaria (aspecto no que se iguala coa Coruña), e sendo este o celeiro electoral máis importante e agora desatendido e distante das posicións nacionalistas, a tendencia de voto nacionalista é decrecente dentro da estabilidade. Baixa fidelidade de voto, baixo coñecemento do candidato e tendencia xeral do nacionalismo avalarían esta percepción.

Dúas enquisas de autoría non declarada, divulgadas a través de internet por rederiodistas.es de Santiago de Compostela, con ficha técnica máis que dubidosa, foron as únicas en tentar incluír a UPyD no escenario político de Raxoi, cun edil fixo en primeira instancia e cun abano 0-1 meses máis tarde. Non se lle deben prestar credibilidade.

A única sorpresa na capital deuna o CIS, outorgándolle posibilidades a IU de entrar na corporación municipal. Malia a que temos dito por activa e por pasiva que as enquisas do CIS son as merecedoras de maior credibilidade en termos xerais, a mostra desta sondaxe non era grande e si a marxe de erro. Aínda que habería probabilidades de que IU se fixese cun edil, trátase máis dun resultado baseado na coherencia técnica da estatística que dunha posibilidade con visos de se materializar. Antes que en Santiago de Compostela IU debería superar o límite do 5% do voto noutras cidades, como por exemplo A Coruña.

Avaliación á vista dos resultados (25/5/2011)

Epic Fail! Non houbo grandes diferenzas coas enquisas pero a precariedade da maioría absoluta provocou que os cambios non detectados ou non valorados polas enquisas desen unha viraxe de 180 graos á composición do pleno do Concello. Si é certo que sa enquisas amosaban unha lixeira tendencia á alza do PP e á baixa do PSOE e do BNG, datos que contradicían as valoracións do alcalde e do labor de goberno. É plausíbel daquela que asistíramos a un voto adicional que non se moveu en clave local senón en clave española.

Como na Coruña os transvases entre as principais forzas estatais detectáronse pero non na medida correcta, constatándose que estas transferencias son máis difíciles de cuantificar cando se producen entre forzas políticas que non comparten demasiados espazos comúns (a diferenza de PSOE e BNG que comparten o galeguismo non nacionalista de esquerdas, flutuante entre eles e a abstención ao longo das últimas dúas décadas). Podería resultar ousado mais poderíamos estar a asistir á coruñización da capital galega, á conformación dunha capa social de persoas de nova clase media cun nivel económico medio-alto que comezan a comportarse electoralmente como o fixo históricamente o vazquismo na Coruña: votaba PSOE nas eleccións locais pero PP no resto de convocatorias.

Asemade, as últimas enquisas publicadas apuntaron unha recuperación do BNG que non foi real. no mesmo erro caeu a sondaxe a pé de urnas da TVG que apuntou a posibilidade de o BNG obter 5 edís. Á marxe deste dato, esta enquisa realizada nos colexios electorais o día da votación atinou en dar como posíbel a maioría absoluta do PP, aínda que empregando abanos de 2 edís de amplitude para curarse en saúde.

En Pontevedra as enquisas indican movementos significativos que, como probablemente acontecerá en toda Galicia, favorecen dos dous ao socio máis forte do goberno bipartito, aquel que detenta a alcaldía, e que neste caso é o BNG e non o PSOE.

O BNG presenta unha gañancia de dous concelleiros a respecto dos 7 que conta [...]]]>

En Pontevedra as enquisas indican movementos significativos que, como probablemente acontecerá en toda Galicia, favorecen dos dous ao socio máis forte do goberno bipartito, aquel que detenta a alcaldía, e que neste caso é o BNG e non o PSOE.

O BNG presenta unha gañancia de dous concelleiros a respecto dos 7 que conta agora que recuperaría do PSOE. A evolución ao longo do presente mandato indica que o BNG non se xoga a alcaldía só a conta dos votos que lle gañe ao PSOE senón tamén de algún que outro que pode roer do PP. Se no pasado as enquisas aproximaron ben o resultado do PSOE, no caso do Bloque vemos como en 2007 a súa baixada foi inédita, só aproximada pola enquisa de Ipsos, e se trataba de votos que disputaba directamente co PP, que é a alternativa e que foi finalmene quen os levou, e con quen tamén os disputa agora, tentando recuperar aqueles que xa antes de 2003 votaran ao BNG. E é que cando o BNG acada alcaldías é porque ocupa en boa medida un espazo electoral que non lle é propio, e para mantelas debe convencer máis polos feitos e polas persoas que pola ideoloxía.

Só unha enquisa aproxima ao PP á maioría absoluta, pero iso é algo impensábel á luz dos datos de varias das enquisas:

- Un voto directo ou decidido superior do BNG sobre o PP, ou cando menos igual.

- A maior fidelidade de voto do BNG (76%) a respecto do PP (72%).

- Aproximadamente un 20% dos antigos votantes do PSOE votaría agora a candidatura nacionalista.

- A valoración próxima ao 6/10 do alcalde Lores fronte ao case 3,5 do candidato popular Martín, o peor dos que presentan os conservadores nas sete cidades.

- A proximidade do BNG de Lores á mocidade nesta cidade, até o punto de disputarlle ao PP o primeiro posto entre os novos electores.

Por tanto concibo un escenario onde a suma BNG+PSOE ten elementos para manter o seu nivel de voto relativo fronte ao PP, tendo como única ameaza críbel a abstención.

Avaliación á vista dos resultados (25/5/2011)

As sondaxes atinaron no fundamental: maioría de progreso e evolución das tres forzas políticas con representación no Concello a respecto de 2007. Porén, ningunha anticipou o empate en edís entre PP e BNG, sendo a de Ipsos a que ficou máis preto do resultado final. Canto aos 3 edís do PSOE só o abano presentado pola enquisa de Obradoiro se aproximou do desenlace.

A existencia de transvases de última hora cara ao BNG tanto desde o PP como desde o PSOE, xa detectados aínda que nunha menor contía, explicaría as pequenas diferenzas entre os valores medios das enquisas publicads na primeira semana de campaña e o resultado do día 22. Confirmáronse as tendencias debuxads pola gráfica, probablemente polo liderado de Lores entre os candidatos, a pésima valoración do seu adversario popular e por unha boa campaña electoral desenvolvida até o último momento.