Loading

Artigo de análise e opinión sobre o momento demoscópico e electoral.

podemosJaime Miquel está pola teoría de que Podemos tocou teito porque segue instalado na súa idea da zona de ruptura, un espazo de desafección partidaria que cifra en aproximadamente o 20% do voto, máis ou menos o nivel que el mesmo estima este mes para os de Pablo Iglesias (22%).

Afirmando que Podemos é rupturista crea categorías disxuntas -dereita, esquerda, enfrente- que funcionan como compartimentos estancos que non poden ser sobrepasados ou superpoñerse. E aproveita o feito de que nas sondaxes non publicadas durante o 2013 AGE non superara en Galicia ese nivel do 20% do voto, para suxerir para Podemos un futuro semellante que o conduciría a afundirse nun prazo breve de tempo por deméritos propios.

Esta visión lémbrame aquelas outras temperáns de Fermin Bouza sobre o carácter irrelevante do 15M, ou as de Carlos Taibo cando falaba de que o 15M tiña dúas almas en pé de igualdade. Xa naquel tempo avalei con datos que, malia a ter unha certa compoñente humana e política antisistema ou altermundista ‘à la Beiras’, o 15M era un movemento fundamentalmente nado do sistema, a prol da rexeneración e ‘reseteo’ do sistema no político -froito dunha crise de representación dos partidos tradicionais- pero para nada antisistema no económico -senón máis ben reformista, respondendo ao pleno inserimento dos seus seguidores na economía actual, cos seus poucos pros e os seus moitos contras.

Falei en varias ocasións de ‘gafapastas’ onde outros falaron de ‘indies’ e ‘hipsters’ para identificalos de forma simple, pero trátase en calquera caso dunha xeración de votantes de esquerda e centroesquerda definitivamente afastados do PSOE, cuxos proxenitores e mesmo avós comezaron axiña a partillar as mesmas sensacións que fillos e netos. En Galicia respondían, en definitiva e en grandes trazos, ao mesmo perfil do voto dual -votar PSOE nas xerais e BNG nas autonómicas desde 1996-97 ao 2004-05- sobre o que tanto teño escrito neste blogue. Esta constatación tenme levado con frecuencia nos últimos tempos a reinterpretar a época dourada do BNG, aquela que o levara a conquistar terreo electoral fora do nacionalismo irredento, como un antecedente de todo o que está a acontecer no presente. Aquí combínase unha crise de representación dos vellos partidos políticos -nomeadamente do bipartidismo, pero non só- e unha crise de coordinación ideolóxica das forzas nacionalistas co seu electorado potencial. Por iso a crise afecta tanto ao BNG como á AGE. Xa comentei as razóns antesdurante e despois das eleccións do 2012.

Mentres seguen sen resolverse estas dúas crises concomitantes Podemos aínda non albiscou o seu teito, e avanza sen obstáculos nas enquisas deixando atrás o 20% do voto. Xa é primeira forza en España nunhas xerais -como publiquei para Praza Pública a semana pasada-, como o é xa en boa parte de Galicia -e non só nas cidades. Podemos non son só os de enfrente ou os de abaixo: foron e son esquerda, devolveron a Esquerda Unida ao seu chan electoral, están a disputarlle con notable acerto a titularidade do centroesquerda ao PSOE e van neutralizar a polarización entre centralistas e soberanistas en Catalunya baixo a bandeira do federalismo e o Si-Non. A súa transversalidade non é moi distinta da que sostivo os primeiros gobernos socialistas en España. Volve Naranjito pero en mourado.

Outra cousa é que non o expliciten así, que teimen tacticamente en certas indeterminacións ou en afirmar que o único seguro é que son a condición de posibilidade para un cambio non definido aínda de todo, ou que son o instrumento para que esta realidade infumable se acabe e naza algo novo e irremediablemente mellor. Pero como politólogos e sociólogos electorais que son, a nova dirección de Podemos é perfectamente sabedora do lugar que ocupa no terro de xogo electoral. E tanto os seus votantes como o conxunto do electorado tamén o saben, como indican os datos de posicionamento electoral do último CIS. Por fortuna para eles e por desgraza para os seus rivais, en Podemos son conscientes de a quen teñen detrás nas urnas e nas enquisas -cousa que por exemplo o BNG ou a primeira Anova non souberon ou, mellor, non quixeron saber. E, por se fora pouco, contan con mecanismos de participación que van facilitar a ósmose cos seus votantes e simpatizantes -todo o contrario do que fixo, até hai ben nada, o nacionalismo galego.

Tamén sostén Miquel nas súas entrevistas e artigos que PP e PSOE acabarán pactando, e que as xerais deberían adiantarse para coincidir coas municipais e evitar así unha catástrofe -para quen? Pola contra, coido que PSOE e PP nunca van pactar nada de forma global no Estado, porque estando ameazado como está o mesmo cerne da base sociolóxica e electoral do PSOE iso suporía a morte automática dos de Pablo Iglesias ‘o vello’ (‘que non acaba de morrer’). A manipulación das enquisas de Metroscopia publicadas por El País, os desvaríos na súa liña editorial e en xeral a reacción por parte dos poderes mediáticos do actual réxime fronte ao sorpasso de Podemos sobre o PSOE -da que a entrevista de Ana Pastor a Pablo Iglesias ‘o novo’ (‘que xa acabou de nacer’) podía ser un bo exemplo- dan boa conta de que aquí reside a nai de todas as batallas.

Podo estar errado, pero non acredito que os poderes económicos españois, nin a troika, nin os EUA, e sobre todo nin o propio Rajoy, deixen que se adianten as eleccións xerais para facelas coincidir coas municipais. Porque resta todo un ano enteiro por diante para lexislar e non lexislar en favor dos de sempre, e porque nas municipais os resultados de PP e PSOE non van ser tan malos como os das xerais -ou mesmo os das autonómicas-, dada a falta de masa crítica para a formación de candidaturas cidadás en case todos os concellos e a carencia de candidatos/as locais presentables polo resto do arco político. Iso daríalle un pequeno respiro ao bipartidismo na espera de mellores tempos económicos e sociais, sen deixar por iso de seguir atacando a Podemos desde todas as instancias á espera dalgún erro gordo por parte dos de Iglesias, Errejón, Monedero, Bescansa e compañía.

En tanto, nun país tan afastado e tan próximo como Grecia, Syriza lidera as enquisas con máis do 30% dos votos. Pode que alí a zona de ruptura sexa máis ampla que ese 20%. Ou será que a ruptura coa que interesadamente se asocia a Podemos desde as estremas do espectro ideolóxico non é en realidade tal?

Top