Este é o resultado dun pequeno experimento que realicei nas redes sociais. Invitei a quen quixera participar a que situara nun mapa de partidos políticos de Galicia as novas forzas AGE e CxG, xusto antes de coñecermos o postelectoral do CIS.

Trala colaboración de pouco máis de 20 persoas, este é o resultado:

O gráfico e os datos poden parecer bastante intuitivos e evidentes. Mais vexo algunhas cousas interesantes que sinalar:

AGE

AGE sitúase, grosso modo, na liña que separa ao BNG de IU, como corresponde á natureza da coalición electoral entre Anova, unha escisión do BNG, e a propia IU.

  • AGE é situada algo máis á esquerda que BNG e IU. Esa posición da AGE, de ser a que escollería para ela o conxunto do electorado galego, situaríaa como a forza máis á esquerda do espectro político español, competindo estreitamente con Bildu (e a falta de coñecermos onde se sitúan outras forzas de novo cuño como a CUP catalana). Nesta dimensión ideolóxica a AGE non se diferenza apenas do BNG ou de IU. En España e até o presente ningunha forza política situada nesas coordenadas de extrema esquerda conseguiu nunca liderar goberno ningún, quer estatal ou autonómico. É AGE unha forza de goberno ou só de oposición?
  • AGE é situada máis preto do BNG que de IU, malia a se tratar dunha coalición ao 50% entre Anova e IU. Lonxe de resultar do experimento unha localización para a AGE máis ou menos equidistante, semellante á que en 1993 ocupou o último precedente electoral de coalición entre forzas nacionalistas e non nacionalistas, a EU-UG de 1993 coliderada por Anxo Guerreiro e Camilo Nogueira, os participantes aprecian unha maior carga identitaria na nova AGE, ao punto de situala por riba do 5,5 da escala nacionalista (que marca o punto medio da mesma).
  • A maior indeterminación á hora de colocar á AGE no mapa dase no eixo nacionalista e non tanto no eixo ideolóxico, a teor do maior desvío padrón das coordenadas facilitadas polos participantes na gradación nacionalista. A dispersión en sentido vertical é o dobre da horizontal, consecuencia directa do seu carácter mixto, onde reside, ao mesmo tempo, a súa xanela de oportunidade e a súa principal ameaza.

As persoas que participaron nesta pequena consulta poden non ser plenamente representativas do electorado galego pero están localizando ben, de forma xeral e na miña opinión, a posición nacionalista que a sociedade lle adxudica á AGE, que era o que se lles pedía. Mais unha cousa é onde a sociedade (ou eles) perciben que está esa forza política e outra moi diferente onde están as persoas que votan a esa forza política. Todos os políticos galegos, en canto membros de forzas políticas interesadas en erguerse como representantes perfectas do seu electorado e de parte do dos demais, tenden a confundir ambas cousas. Invisibilizan así que na realidade existe un nicho electoral importante no espazo da esquerda galeguista ou nacionalista moderada (alí onde noutrora era situada EU-UG), e ignoran consciente ou inconscientemente todo o monto de votos que AGE recibiu tanto de IU (con representación segundo o CIS antes do rexistro da coalición) como, e sobre todo, do antigo electorado situado ao NO do PSOE, fortemente castigado nestas pasadas eleccións.

Moitas desas persoas sinalan o maior peso do nacionalismo na sociedade (cando se sabe que é minoritario e que está en retroceso) e da figura de Beiras (aspecto este innegable pero cuxo personaxe eclipsa á persoa e resta protagonismo ás ideas) no resultado electoral do pasado 21O (evidentemente unhas eleccións de ámbito autonómico onde unha forza federal como IU sempre vai estar en desvantaxe fronte a unha propia como Anova). E todo isto pode moi ben ser así (ou mesmo tamén estár influenciado polo carácter nacionalista militante dos participantes), pero non implica que non exista unha disociación entre a posición percibida por todos e a dos electores distintos dos que participaron nesta enquisa. Nese sentido os participantes poden representar ben a opinión propia e a do conxunto da sociedade (cangada sen dúbida polo peso das valoracións prexuízosas dos adversarios políticos máis estremos), pero non representar ben a dunha boa parte do seu electorado.

Voume atrever a soster esta hipótese: que a AGE herdou o mesmo problema que lastrou ao BNG durante 15 anos, que a bases social de militantes, afiliados e simpatizantes de Anova, que forma parte da AGE, arrastra agora esa descoordinación entre a posición que teñen e a do seu electorado. Esta cuestión está intimamente relacionada co inmobilismo que supón atarse a unha visión irreal (por nacionalista de máis) da sociedade galega. Esta distancia, que sempre cangou ao nacionalismo galego reforzando a utopía a custa das posibilidades reais de incidir e transformar a realidade, chega ao punto de levalos a seren refractarios a aquelas posicións ideolóxicas e identitarias  (autonomistas e federais en canto ao inserimento de Galicia no Estado) que definiron durante décadas o centro de gravidade do electorado galego, e dentro del o da esquerda (con efectos colaterais importantes, como un rexeitamento de PSOE superior en moitas ocasións ao que producía e produce o PP).

Noutras palabras, afirmo que as persoas que votaron á AGE son máis moderadas do que esta organización, tanto no eixo ideolóxico como, e sobre todo, no identitario, dimensión esta, a do nacionalismo, na que a descoordinación entre a militancia de Anova e a sociedade galega é especialmente intensa. Como resultado da escisión do BNG é máis que probable que o Bloque conservara o electorado máis nacionalista e perdera o que menos, coordinando así, por causa do retroceso electoral, a súa posición coa dos seus votantes, entanto a AGE tería quedado con aquel electorado que se situou tradicionalmente entre o BNG e o PSOE (e a abstención centrípeta da esquerda) nunha posición nacionalista moderada ou simplemente galeguista, así como con boa parte do antigo electorado do PSOE máis á esquerda que el e máis á dereita que o BNG ou IU. Cando se publique o estudo postelectoral do CIS sairemos de dúbidas, e, se estou no certo, cabería agardar unha reflexión fonda e crítica arredor destas cuestións por parte de toda a base social da AGE.

CxG

Segundo as opinións recollidas CxG colócase, aproximadamente, na liña que separa ao BNG da Coalición Galega de 1997 e, a máis distancia, do PP, en dirección ao elector galego medio daquela época, aínda que erraría a súa dirección se quixera aproximarse do elector tipo actual, traxecto que o debería achegar máis do PSOE que do PP.

  • CxG situaríase máis abaixo na escala nacionalista identitaria, en correspondencia coa súa etiqueta galeguista. CxG sería, neste sentido da gradación nacionalista, máis moderada do que a AGE.
  • O seu distanciamento do BNG sería igual de intenso nas dúas dimensións, ideolóxica e nacionalista.
  • Posúiría unha menor indefinición que a AGE no eixo identitario ou vertical. No eixo horizontal a súa localización ideolóxica viría a coincidir exactamente coa que ocupou o PSOE desde 1993 até hoxe, a cal, pola súa proximidade ao centro ou centrodereita, é unha das causas da súa crise estrutural.

Dado o reducido (e disperso) apoio electoral que recibiu CxG non é posible deducir de onde proveñen os votos de CxG a partir dos seus resultados, polo que non podo facer aquí ningún comentario ou análise sobre se a localización que resulta das respostas dos participantes se adecúa ou non á realidade. Agardemos á enquisa poselectoral, aínda que cabe a posibilidade de que non tivera sido incluída no cuestionario, dado o seu carácter minoritario (8ª forza política, arredor do 1% do voto emitido).

As persoas participantes

Analizando a correlación existente entre as coordenadas manifestadas polos participantes na mostra para estas dúas novas forzas políticas galegas, chégase a conclusións ben interesantes:

Na relación entre AGE e CxG:

  • Quen sitúa a AGE máis á esquerda sitúa á súa vez máis á esquerda a CxG, pero canto máis á esquerda sitúa a ambas forzas maior se vai facendo a distancia sinalada entre elas. É dicir, a separación, diferenciación ou rexeitamento entrambas márcase máis canto maior protagonismo ten o extremismo de esquerdas entre os entrevistados.
  • Quen sitúa á AGE como máis nacionalista sitúa a CxG como menos nacionalista, e viceversa. Porén, esta correlación non resulta tan significativa, e máis ben debemos concluír que é probable que o grao de nacionalismo de ambos sexa o mesmo para unha mostra máis ampla, na que os individuos que as desigualan teñan un peso menor.

Ao mesmo tempo, se analizamos a relación entre as dimensións ideolóxica e identitaria para cada forza:

  • Na AGE, canto máis se sinala o seu carácter esquerdista máis se sinala o seu carácter nacionalista.
  • En CxG acontece o mesmo, ou o que é o mesmo, canto máis se sinala o seu carácter centrado ou cara á dereita menos se sinala o seu carácter nacionalista.

Se considerades interesante o exercicio, podedes contribuir ao experimento dando as vosas opinións en Twitter e Facebook, o que permitirá afinar as posicións das dúas forzas cunha mostra máis larga.

P.D.: Si @raxozorza, só con 21 observacións  ;-)  (22 no caso da AGE e 20 na de CxG)

Etiquetas:
 

4 Responses to Where is AGE?

  1. No que comentabamos no twitter había unha cousa que entendera mal, non estou de acrodo coa túa teoría pero é viable.

    Noutro tema, dis que os votantes de AGE son votantes de esquerdas a medio camiño entre o PSOE e o BNG, pero non sería CxG a opción más cercana a eses votantes?

    • Interésame saber que parte exacta da miña teoría non compartes. Canto ao segundo, o que eu dixen é que a posición da AGE está entre IU e BNG, non entre PSOE e BNG. Sería CxG a que estaría, a teor das opinións efectuadas (a posteriori das eleccións e por unha xente ‘comprometida’), entre PSOE e BNG, Pero a proximidade é só un dos factores necesarios para materializar o voto. Hai outras, como o liderado, a claridade das mensaxes, o inserimento social, etc.

      •  Refirome a que a túa teoría pode explicar o cambio na percepción do PSOE por parte dos votantes, pero eu personalmente non creo que se deba a iso senón a que realmente o PSOE de 2005 e 2009 tiña unha percepción de máis galeguista que hoxe en día. Tampouco creo que sexa só debido a Touriño, como el di nas memeorias, senón que a marcha de socialistas de perfil galeguista tamén lles afectou.

        No segundo punto refirome a opinión que ti das non á posición das coordenadas: “entanto a AGE tería
        quedado con aquel que se situou tradicionalmente entre o BNG e o PSOE (e
        a abstención central da esquerda) nunha posición nacionalista moderada
        ou simplemente galeguista, así como con boa parte do antido electorado
        máis á esquerda do PSOE pero máis á dereita do BNG e de IU. ” Ti o que dis e que a xente que votou a AGE é menos “radical” nos dous eixos cá propia AGE, pero xustamente ese era o eletorado que CxG dicía buscar, aínda que é certo que certos movementos fixerono beillar moito no eixo dereita-esquerda

  2. O Facho di:

    Penso que a análise é interesante, mas é verdadeiramente importante a que num post teu tinhas há alguns anos onde se situam os partidos dentro da nuvem de votantes. Aí sim podemos analizar realmente os movimentos interesantes que se devem de dar. Em todo caso, há duas questões que este tipo de análises simplificam:
    1. CoaGa teve o perfil mais idéntico do votante meio que na Galiza nunca houver e o seu êxito sendo importante de onde partia, foi relativo face ao total de deputados (igual do que AGE) e efímero (será uma alegoria para AGE?). O PP é, junto com o BNG o que mais afastado está do votante meio e obtem maiorias absolutas. Na realidade a Galiza tem claramente um bloco eleitoral 50-50 nas eleições galegas que varia segundo o interese.
    2. Nem só é relevante a posição do partido, pois há outros elementos muito importantes no êxito eleitoral: imagem, líder, campanha, situação geral económica…

    Efectivamente está-se a falar da posição que AGE e CxG ocupam ou devem de ocupar. Mas o PSOE está muito próximo do votante meio e perdeu um 50% dos seus votantes. Nessa nuvem de eleitores sim podiamos analizar (há 4 anos) duas cousas:
    a. A maioria dos votantes de esquerda (um 50-60% deles) deslocam-se perfectamente entre psoe-bng (agora age) em função de diversos intereses. Esse votante “dual” nacionalista-não nacionalista de perfil nídio de esqeurda é quem deu o ascenso ao BNG, quem lho retirou e lho deu ao PSOE e agora começou a lho dar a AGE. Beiras é um líder claro desse perfil. Camilo Nogueira foi outro liderado muito relevante para ele (ex. eleições europeias do 99). AGE tem claro esse perfil (que explica o 2º posto na Corunha ou, no caso de Vigo, converter-se na força mais votada no bairro de Návia: parelhas moças, urbanas, trabalhadoras). AGE tem claro que seguiram nesse eleitorado mantendo-o fidel. Há outra nuvem importante arredor da esquerda do PSOE que se abstivo claramente nestas eleições, que dificilmente votaria um partido nacionalista de esquerdas, mas que, segundo que liderados e imagem se ofereça sim poderia o fazer a AGE, dado o contrapeso que IU oferta. Outra nuvem por riba do PSOE (mais pequena) poderia ser alvo da postura inicial de CxG mais galeguista e menos esquerdista. 
    b.  Há uma nuvem pequena arredor do 5,5 de votantes do PP (esses nacionalistas galegos que votam o PP) e que CoaGa tivo como base. Mas, deveriamos ver como está agora, e que partido pode manter isso partindo da esquerda (como CxG ou BNG).
    Efectivametne Anova supõe, paradoxalmente, a parte mais soberanista do BNG (à que se engadiu FPG ou MpB), mas que contrariamente aceitam perfeitamente um pacto táctico para chegar a um Estado Federal-Confederal. Daí que o ponto de união com EU é mínimo pois ambos, na teoria, compartilham esse modelo de Estado espanhol Confederal com soberania galega. Não penso que vaia rachar por aí. Os problemas aos que se enfrenta são como no BNG de artelhar um movimento sem que nenhuma das partes o patrimonialice e para isso cómpre continuar com esse 50-50, mas reforçando a parte mais “débil” organicamente: a nacionalista. Desde logo uma futura incorporação de CxG permitiria modular a mensagem de esquerda atraindo novos votantes socialistas. Caladoiro onde está fundamentalmente a abstenção.

    Por último observar que no rural efectivamente houve um transvase de votantes do bng a age, e em muitos concelhos a soma de ambos dá o resultado do bng nas anteriores.

    A última questão é: se tao importante é a posição relativa do votante meio, o por que as posturas federalistas e de esquerda não trunfam (não são maioritárias) na Gz, Eusk ou Cat?: euskadiko ezquerra, psg, eg, psuc-icv… Só Compromís parez estar modulando isto entre o PSPV e EUPV. Eu tenho uma “hipótese”, mas deixemo-lo cá.

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *

*