A revista de análise e actualidade Tempos Novos convidoume máis unha vez, como nestes últimos dez anos, a facer unha avaliación dos resultados electorais do 20N. Este é un extracto da miña colaboración, publicada no número de decembro.

“Nada está perdido si se tiene el valor de proclamar que todo está perdido y hay que empezar de nuevo” J. Cortázar­

Galicia, sen ser o mesmo, compórtase electoralmente cada vez máis como o resto de España. Cada nova elección vén esluír aínda máis as posibilidades xa non de que nos subamos ao carro das nacións vasca e catalá -na véspera do que é sen dúbida un momento reconstituínte en España – senón de que as urnas evidencien unha vontade nacional superior á de Navarra, ou de que o nacionalismo acade unha representación parlamentaria superior á de algún rexionalismo persistente. Abonda ollar ao movemento do 15M e aos resultados electorais de IU, UPyD ou Equo para decatármonos de que as máis recentes innovacións electorais/políticas de Galicia xéstanse fóra. Escudarse en que unha forza galega mantén unha inútil representación nunha das dúas cámaras parlamentarias do Reino, nun ambiente de maioría abafante do nacionalismo español e cando a verdadeira oposición está na rúa e non no Parlamento, non deixa de ser o consolo do birollo na terra dos choscos.

A crise ideolóxica do nacionalismo é tan visible e tan grande que nin sequera se aprecia desde o seu seo. As series históricas do CIS amosan que desde 1997 o sentimento nacionalista da poboación galega reduciuse até á metade en 2009. A reflexión sobre a validez política do proxecto nacional que para Galicia representa o BNG debería ser a primeira tarefa para a súa vindeira Asemblea. Pero abonda coñecer un pouco a casa para saber que iso non vai acontecer. O debate será probablemente e por desgraza, outra vez, netamente endogámico e organizativo, evolucionando a través de compoñendas, apuntalado en liderados compartidos e sínteses imposibles. Quizá o problema é que hai demasiada xente atada á súa biografía, e algún día falarase do BNG como un produto puntual da sociedade galega cun marcado carácter xeracional resultado dunha transición política, económica e demográfica irrepetibles.

Pola súa banda a crise da socialdemocracia realmente inexistente só continúa a do socialismo realmente inexistente. Nin o PSOE de Zapatero nin o de Touriño levaron adiante políticas económicas e fiscais diferentes das que viñan realizando Aznar ou Fraga. É certo que se promulgaron leis transformadoras e progresistas que supoñen avances sen parangón no terreo dos dereitos das persoas, mais polo xeral non se dotou economicamente como se debía nin o seu desenvolvemento nin se garantiu a súa sustentabilidade. Hoxe en día, por exemplo, é raro atopar a un mozo menor de 35 anos que acredite en que algún día se poderá beneficiar do sistema público de pensións. A base ideolóxica do discurso do PSOE reduciuse a unha política de escaparate detrás da cal só había connivencia e dádivas fiscais para os economicamente máis poderosos.

Constatada reiteradamente a falta de sintonía de amplas faixas da cidadanía galega coas dúas forzas da esquerda con representación parlamentaria así como a progresiva perda da consciencia nacional galega, quizá sexa chegado o tempo de esixir responsabilidades. Se o progresismo e o galeguismo non se revitalizan en Galicia é responsabilidade non só de PSOE e BNG como forzas e proxectos políticos, senón das persoas que conforman os sectores críticos de ambas dúas organizacións, incapaces de explorar o amplo espazo electoral que se está a converter na casa común da esquerda: a abstención. Tanto a verdadeira esquerda galeguista do PSOE como os nacionalistas non dogmáticos e actualizados do BNG teñen perante si unha responsabilidade histórica: falar, entenderse e confluír, coa sociedade e entre si, ou ser cómplices da hexemonía da dereita en todo o seu alcance.

A esquerda galega afronta outro ciclo histórico diferente e precisa dunha expresión política propia que supere a falsa dualidade imposta á sociedade polas direccións políticas do PSOE e do BNG, impermeables á cidadanía progresista e que viven de costas –cando non reñidas- entre elas -Cuntis, Fene e Moaña aínda ecoan como símbolos da vergoña. Unha ampla faixa do electorado sitúase precisamente entre os extremos que esas cúpulas representan, e perante a esclerose das súas organizacións políticas, perante a inacción que imposibilita unha fronte común contra a dereita, cando nin sequera se ensaian fórmulas de colaboración e cooperación institucional e electoral, a única saída de futuro que resta será a irrupción dunha ou máis forzas políticas novas.

Se somos escépticos perante tal posibilidade e todo segue igual, no entanto outras forzas minoritarias de carácter estatal xa existentes tenderán a gañar lentamente parte dese espazo, a abstención seguirá a nutrirse de desencanto e só o máis forte, o PSOE, permanecerá imbatido, se ben nunha situación diminuída que o afastará cada vez máis do poder, reducindo o seu acceso ao mesmo a conxunturas externas favorables, e sempre co necesario concurso doutras forzas. Mais téñase clara unha cousa: en Galicia iso acontece só excepcionalmente. Non volverá haber unha sucesión de Fraga mal feita, nin veremos en moito tempo concentración de voto útil na esquerda como en 2004 e 2005, coincidindo cun ciclo político estatal favorable ao PSOE, por non falar dun ciclo económico benigno –aínda que artificial-, sen esquecer os Nunca Máis, Non á Guerra ou 11M. O tándem bipartito foi só a consecuencia afortunada dunha conxunción de fenómenos que non se vai repetir, ceteris paribus, nin en un nin en dous, pero tampouco nin en cinco nin en seis anos.

Etiquetas:
 

6 Responses to Días contados

  1. bbb di:

    exquisito, teño k dicir.

  2. Vexo demasiado simple o análise… Decepcionado con alguén que ten amosado mais lucidez en ocasións anteriores, decir que a responsabilidade é dos sectores críticos do PSOE e do BNG e ainda mais simplista que decir que a culpa e dos medios…

    Outra cousa, o 15M e os seus arredores non significan na realidade nada!…

    Hai que buscar outras causasdna perda da identidade nacional na Galiza e da desconexión co electorado… (Non sei cales), pero isto non aporta nada…

    Eu quero apuntar unha idea soio empírica… Penso que na sociedade está a prender algo que eu definiría como “liberal-fascismo”, (xa sei que é un oximoron), pero é algo abstracto que intúo sen saber definir exactamente, o pardigma pode ser no resto de España algo como UPyD, pero non é algo exclusivo nin do centralismo nin dese partido, é algo mais etereo que vexo en cousas na Galiza como nalgúns críticos do BNG dos que falas, en sectores do mesmo PSOE, claramente en gran parte do PP, incluso nalgún achegados a iso que chamamos 15M, nalgún sector de IU…

    Non sei, haberá que traballar mais nisa idea…

    • Carlos di:

      Agradecido polos teus comentarios. Quizá debas ler o artigo completo en Tempos Novos antes de opinar, para logo sen dúbida reafirmáreste. Sobre o do 15M recoméndoche tamén ler o meu artigo no libro A praza é nosa de 2.0 editora, para comprobares o que significa ou o que non o 15M con datos obxectivos, pois non vexo que achegues argumento ningún a favor da túa opinión. Causas da perda de consciencia e da identidade nacional da Galiza podo darche varias, a comezar por que o nacionalismo que representa o BNG non lle serve desde hai 10 anos á parte da sociedade que si posúe ou mantén esa identidade e esa consciencia nacionais. Trátase por tanto dun problema do nacionalismo como ideoloxía e proxecto político que ninguén no BNG está a afrontar, pois ninguén cuestiona o ideario nin os principios fundacionais nin nada. Simple pero veraz. Si coincido en que estamos nunha fase do protofascismo que pode acabar prescindindo do proto- se as forzas da esquerda non espabilan e ademais se coordinan entre elas.

      • Perdoa, non está moi ben exposto o meu comentario… desenvolvinno un pouco mais no muro de facebook de Filipe Diez…

        De calquer xeito, e sobre a “oferta” nacionalista na Galiza, (eu tento trascender algo o concepto BNG, que vexo como mais coxuntural, a un concepto “nacionalismo” mais xeral e que politicamente pode abranguer dende o PG da República as distintas organizacións políticas nacionalistas que actuaron en distintas fases dista xeira da “democracia”), coido que nista fase as propostas a facer a sociedade galega deberían, sin esquecer contidos identitarios, políticos e culturais, cecais ofertar un perfil mais “económico”…, e me explico, observo que o nacionalismo catalán presenta un discurso claramente de soberanía fiscal, (dende o pacto fiscal e a reclamación dun concerto por CiU, ate o “España nos roba” parlamentar dos independentistas…, o nacionalismo vasco, pese a moitos outros factores que o adubían, o seu núcleo sigue a ser a realidade do concerto e a súa maior resistecia fronte a crise e o paro que o resto de España…, o nacionalismo europeo que cecais mais medrou na década do 2000 cecais sexa o escocés, e en boa parte foi polo enriquecemento a conta do petroleo do Mar do Norte…, pois ben, o nacionalismo galego penso que debería explorar isa vía, a da posta en valor das posibeis ventaxas económicas da soberanía, e isto tamén é algo que pode vir a conto a conta, (xogo de palabras), do corenta aniversario da publicación do “O atraso económico de Galiza” de Beiras, que dalgún xeito foi a “biblia” do nacionalismo na “Transición”…

        Ben, supoño que abro moitas liñas e non remato ningunha, e que eu non son nada académico nin pedagóxico, pero… “a cabeza non para”…

  3. meendinho di:

    COido que toda vez que a UPG tem quase todos os postos de relevância orgánica e mais política, perdidos todos os núcleios de poder e econômicos, sim se pode dar essa rutura interna. De vez, na AN do BNG significava muito que a fraixa mais nova da militância era a mais interessada na rutura. No fundo os galegos somos bem conservadores.

  4. meendinho di:

    Ah! a respeito da consciência nacional… é evidente que quando uma força nacionalista adere apoios sociais, a consciência medra. Porque te visibilizas nalgo concreto (um partido político, movimento social..), porque tem responsabilidades de governo e interessa uma determinada postura política ou desacralizá-la… em todo caso, é primeiro consciência ou partido político? As duas de vez. Cá temos um nível de nacionalismo galego (25% segundo o último CIS dos galegos se declaram nacionalistas galegos) e os partidos nacionalistas aderem menos apoio social. Todo o contrário da Catalunha, Escócia ou o País Vasco onde os partidos nacionais aderem aos nacionalistas e mais os não-nacionalistas. Talvez os contidos e as formas do BNG ajudam a isto.

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *

*