Hai quen quer ver repuntamentos electorais do BNG nas eleccións municipais de 2007 cando nunca aconteceu cousa tal. Hai quen no seu día quixo magnificar unha suba mínima do voto ao BNG nas eleccións xerais de 2008.  Rebatirei estes intentos de suavizar a crise do proxecto político hexemónico do nacionalismo galego analizando a película coa evolución dos seus resultados electorais desde o comezo da Democracia.

A corrente que no gráfico denomino ‘BNG’ agrupa en realidade os resultados de todas as formacións políticas declaradas nacionalistas (galegas) cun carácter marcadamente de esquerdas. Por nomear só ás forzas máis importantes, inclúense nesta evolución ANPG, BNPG, BNG, POG, UG, EG e PSG. Nas eleccións autonómicas de 1993 tamén inclúo aquí o 50% dos votos obtidos pola coalición electoral EU-UG.

O ciclo que se debuxa no gráfico para o conxunto de eleccións mostra que o crecemento electoral do nacionalismo foi máis rápido que o decrecemento, máis lento e sostido. Dito en termos do ciclo de vida dun produto tecnolóxico e de marketing, os babyboomers convertéronse masivamente en early adopters do nacionalismo, mais no momento actual o produto BNG xa está na fase de madurez e a xente leva tempo buscando outras alternativas.

O gráfico tamén permite comprobar como o ciclo de auxe e caída do nacionalismo ten diferentes ritmos dependendo do tipo de eleccións: as autonómicas son as que primeiro amosaron a suba (máximo en 1997) e as que primeiro amosaron a caída (xa van tres retrocesos electorais), as xerais sitúanse nunha fase intermedia (máximo en 2000 e un retroceso electoral desde entón -dous se consideramos que en 2004 o que houbo foi moito voto útil ao PSOE tralo 11-M), e as municipais son as últimas nas que se visibiliza o retroceso e a crise recente (máximo en 2003 -grazas en parte a Nunca Máis- e dous retrocesos -contando as eleccións pasadas).

Outra interpretación desta superposición de ciclos permite afirmar con algo de razón que o BNG comezou a conectar con amplas capas do electorado a través da súa identificación con Galicia e dentro do ámbito político galego que xira arredor das eleccións autonómicas. Por así dicilo a súa auxe tivo que ver cunha identificación, cunha ideoloxía e cun programa político para Galicia. Cando o BNG comeza o seu declinio o único que mantén electoralmente a empatía co nacionalismo son as persoas, aquel*s candidat*s municipais que en determinados concellos demostran ser merecedor*s da confianza da xente, quer por valía, quer por alternancia, quer por representar aínda en boa parte do País unha opción de rexeneración democrática daqueles concellos que só coñeceron unha forma de gobernar, independentemente de se as siglas eran as do PP ou as do PSOE. Por así dicilo a identificación co proxecto político desapareceu en boa medida, sinal de que o ideario e as propostas precisan ser actualizadas, sustentándose o nivel de voto nas municipais máis en factores persoais que ideolóxicos.

Un último apuntamento: parte deste desfase nos ciclos electorais ten sen dúbida unha razón engadida de fondo: a presenza do BNG no goberno da Xunta entre 2005 e 2009. Nese período os resultados electorais (municipais de 2007 e xerais de 2008) non foron malos. De feito, considerando o efecto do Prestige en 2003 e do voto útil xerado polos atentados do 11-M en 2004 poderían avaliarse mesmo como aceptábeis. Agora ben, desaparecido o efecto amortecedor do ‘voto ao poder’ xerado polo goberno bipartito os resultados do BNG comezan non só a ser negativos, senón cada vez máis negativos tanto en termos absolutos canto relativos. En definitiva, agrávase a tendencia descendente e acentúase o grao de declinio, aproximándose a fin de vida útil que reclama a berros unha actualización do produto e non unha simple reedición.

Sen representación en Madrid?

O BNG leva en retroceso entre 2 e 3 eleccións de cada tipo, e o ritmo do descenso é semellante en todas elas (se descontamos os resultados afectados por factores conxunturais). Unha extrapolación mediante unha simple prolongación das liñas do gráfico sitúa ao nacionalismo, no horizonte dunhas eleccións xerais, na órbita dos 150.000 votos, quizá lixeiramente por riba (estimacións máis refinadas con base en resultados históricos concello a concello chegan á mesma conclusión). Mesmo que o resultado mellorase esta cifra, por consolidar o BNG hipoteticamente unha base electoral superior nas que son para el as eleccións con peores resultados, parece moi complicado que, permanecendo todo igual, atinxa os aproximadamente 200.000 que garantirían a representación no Congreso dos Deputados pola Coruña e Pontevedra (215.000 votos en 1996).

Este mal resultado do nacionalismo nas eleccións xerais podíase prever xa a comezos de 2009. Antes e despois das eleccións autonómicas varias enquisas situaban a fidelidade do voto ao BNG no Congreso en apenas o 50%. En boa medida non era necesario que as recentes eleccións municipais viñeran a confirmar o ritmo da descida nacionalista. A transformación política que se pode orixinar perante a falta de representación en Madrid de forzas políticas propias hai dous anos que é coñecida. Por tanto, non se pode desculpar que o BNG non analizase o seu futuro con suficiente antelación para diagnosticar correctamente a crise que atravesa e pórlle remedio, adiando Asembleas e debates urxentes como se nada pasase. Tampouco é de recibo que os pratos rotos do próximo fracaso electoral os vaian pagar as voces críticas que veñen advertindo do perigo desde hai ben tempo. Mais por iso falamos de crise.

Etiquetas:
 

5 Responses to OPM 2011: Fin do ciclo de vida do produto BNG?

  1. Propositador di:

    Que as cousas nom vam bem (por nom dizer que vam mal), penso que ninguém nega isso. O problema é que nom estâm sobre a mesa alternativas nem propostas, nem muito menos grupos organizados, e isto penso que vem sendo consistentemente a história do BNG (afinal há que concluir, tamém empiricamente, que o PSG-EG/UG era mais pessoalista do que outra cousa, por exemplo, porque doutros grupos nom há nem dúvidas sequer). Fazer assembleias para chegar a nenhures tampouco parece soluçom de nada, bem que negá-las empiora as cousas, com certeza. Eu pessoalmente nom lhe boto culpas às críticas, mas as críticas nom som a soluçom. Aqui todo o mundo está enrocado, e assi nom se pode. De facto, seguimos exactamente co mesmo modelo interno que tem já 30 anos, ninguém discute que é disfuncional e o único que se escuita é que nom se pode mudar mais ou menos “porque nom”.

    Eu nom estou por cissões. Noutras latitudes nom servirom mais que para afundir o invento definitivamente, e com certeza a evoluçom do BNG nom é anómala para o contexto no que trabalha, é ũa evoluçom mui normal, penso que a situaçom interna poderia ser bem distinta e os resultados exactamente iguais ou piores, a conclusom que eu tiro disto é antes bem que o nacionalismo (ou determinadas forças políticas que jogam contra corrente) ou é hegemónico (como o é em Catalunya ou Euskadi) ou desgasta-se, é dizer, se nom transformamos a realidade a realidade impom-se.

    Se nom volto estar errado, eu vejo todo isto como a evoluçom normal nom produzida polos problemas internos (directamente), mas polo afastamento da realidade produzido polos problemas internos. É dizer, o BNG realmente responde de si próprio, porque de ser um partido ao serviço de interesses sócio-económicos determinados, a evoluçom seria mui diferente.

    Finalmente, penso que há (bastante) gente que trabalha cũa hipótese de “chão eleitoral” do que nom devemos ficar mui longe. Suponho que aguardam que a desfeita social que vai vir coa crise será ũa oportunidade (imagino que calculam que o sistema vai-se debilitar). Eu nom concordo com isto, e mesmo que assi for (que é provável), deveria gerir-se isso dum jeito bem diferente, porque a solidez do BNG nũa creba de sistema nom é algo que me apresente muitas garantias.

  2. Gallaecian Mist di:

    O BNG está completamente fóra da realidade. O grande sector da populaçom que apoiava ao BNG era a mocidade. Os mestres, sindicalistas e funcionarios que conformam boa parte da militância do BNG vive um dia a dia muito diferente do que os menores de 35 anos que até nom há muito eram o sector mais fiel entre os votantes do BNG. Os que chegarom ao poder na Junta governarom DE COSTAS À MOCIDADE. A política ingenua e pseudo-madura de novos ricos acomplejados fizo que o enfoque mediático e da acçom de governo do BNG fora alheia à mocidade, mas os outros sectores da populaçom onde se procurarom votos nom apoiarom ao BNG. Os responsaveis desta estrategia falhida nunca fizerom auto-critica. A mocidade atopou nos representantes locais do BNG e até nas autoridades municipais nacionalistas, indiferença, mediocridade e sobervia. Póde-se entender esto último como umha actitude pessoal, mas durante anos a percepçom geral de toda pessoa coa que falo pola Galiza adiante, que noutrora militava no BNg ou votava e simpatzava com o BNG é a mesma. A empada mental de +GZ querendo chegar agora a sectores progres nom nacionalistas e o resistencialismo da UPG som a patética estampa de quem nom foi quem de consolidar umha base social que medrou seguindo e adoptando as mensagens do nacionalismo como proprias. O intento antes e ainda hoje de procurar votos fóra do perfil de votante nacionalista quando o que se esta a facer é perder até o presumidamente fiel votante nacionalista é incalificável. Com isto nom quero dizer que todos os votantes do BNG, nem tam sequera umha maioria deles foram nacionalistas, ainda que se atendemos ao que diz o CIS, quase um 20% da populaçom galega considera-se achegada ao nacionalismo. A teima permanente em procurar novos espaços e sectores aos que seica nom chega o BNG nom é máis que a teima absurda de quem nom quere ver que foi do capital social perdido. Semelham um sindicato de carregos públicos na procura desesperada de apoios, um dia com Artur Mas nos mitins e outro queixando-se de nom ter o apoio dos do 15-M. Um dia pretendendo ser referente da 3ª idade conservadora e ao outro a Izquierda Unida a la gallega. Quo Vadis BNG?

  3. Gallaecian Mist di:

    A primeira proposta que me vem a cabeça é que vos baixeis da parra. Isto é, reconhezer publicamente que nom estades no caminho correcto, nom dizer logo de perder duzias de votos nas ultimas eleiçons que “…os resultados som moderadamente satisfactórios” como afirmou o vosso vozeiro nacional. Isto de momento nunca acontezeu no BNG nos últimos 20 anos (nom sei antes). Faze-lo ja implica dar-lhe umha mensagem à sociedade de que estades dispostos a fazer autocritica e a recapacitar sobre o perdido. Bem polo contrário seguides numha prepotente e absurda fugida cara ningures onde inquerides polo ” apoio nom ganhado”, como se esse fora o problema, que é muito diferente do ” apoio perdido”. O futuro do BNG passa por recuperar a base social que lhe deu apoio noutrora, nom pola procura estipida de apoios em sectores que nunca votarom polo BNG nem dificielmente o vam fazer agora mesminho com este panorama.

  4. Gallaecian Mist di:

    Outra proposta é concretar esse difuso mensagem sobre o projecto nacional que tedes. Isto leva a muitos militantes, simpatizantes etc a asumir un espanholismo light ou um complejo galhopante à hora de definir que Galiza se quere no longo prazo, umha Galiza que é Espanha pero nom é, que é autonomia pero quere federaçom, que quere voz própria no estado pero sem estado, que quere amossar sentido do estado e repudia dos poderes facticos… em definitiva, que concretedes a empada mental que tedes neste tema, e se credes que nom a tedes e que está todo bem clarinho, explicade-lho bem a cidadania. Se nom sodes nacionalistas e sodes regionalistas, os nacionalistas precisam doutro referente, se nom sodes de esquerdas os de esquerdas precisam doutro referente, se nom sodes de direitas, os de direitas teram que reconhezer que nom pintam nada aí. Que vai fazer o BNG para que os meritos dos que estudamos sejam tidos em conta no ámbito laboral? Vamos ter os moços a mesma seguridade social que tenhem hoje os velhos? Vam voltar os que forom fóra de Galiza nos últimos anos? Vamos seguri vivindo na costa de costas ao problema do accesso à vivenda polos jovens? com um mercado de alugueiros em negro volcado no visitante estival? Com uns preços da vivenda feitos para o peto dos de Terra Ancha e fóra do alcance dos jovens locais? Sintoniza o BNG com os problemas graves que padecem aqueles que virom no BNG umha esperança até nom há muito? Fizo algo o BNG pola juventude mentes estivo co-governando na Junta? E por quem trabalhou? E apoiarom ao BNG queles que eram principais destinatários dos esforços da gestom politica em tema como a lei de dependência?

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *

*