O que custa un coche

Recentemente veño de dar de baixa o primeiro automóbil autenticamente meu, pagado por min. Debido á (de)formación profesional que padecemos os economistas, ao longo da súa vida útil fun gardando todos os papeis e facturas vinculadas ao seu uso, e como san e verde exercicio dediqueime a contabilizar cal foi o seu custo real.

Falo dun Ford Fiesta diesel do ano 1999 comprado como quilómetro cero en 2000, con 10 anos de vida útil, até 2009, e un total de 240.000 quilómetros percorridos entre frontal e cu. Un automóbil que empreguei fundamentalmente para min só e para un uso mixto profesional e persoal, con máis do primeiro ao comezo e máis do segundo cara ao final.

Na táboa seguinte resumo o cadro de gastos que me xerou ao longo de 10 anos, contabilizados ou estimados segundo o caso, en euros correntes (moeda en curso de cada ano, con excepción do ano 2000, no que procedín á conversión das pesetas en euros segundo o cambio oficial de 2001).

O que custa un coche

Máis abaixo explícase o significado e procedencia destas cifras. Mais o que pretendo destacar aquí é como un coche cun prezo de 1.500.000 pesetas no ano 2000, isto é, aproximadamente 9.000 €, acaba por orixinar un desembolso de algo máis de 42.000 € (!) a prezos correntes.

Se empregamos o IPC para deflactar esta cantidade convértese en 38.000 € a prezos do ano 2000, o que supón máis de catro veces o prezo orixinal do vehículo ao contado. Do mesmo modo podemos calcular canto diñeiro tería eu hoxe, ao finalizar a vida últil do coche despois de 10 anos, se todo o diñeiro que gastei nel cada ano o fose metendo nun produto financeiro que me remunerase cun tipo de xuro equivalente ao IPC: 51.000 € (!) a prezos do ano 2009.

O custo por Km orixinado polo coche é de 0,21 €/Km, a prezos de 2009. Este dato interesará a aquelas persoas que usan o seu vehículo particular na actividade profesional da empresa para a que traballan. Se contabilizamos aparte aparcadoiros e portaxes, que se pagan normalmente á marxe das dietas, o custo por Km sería de 0,20 €/Km, o que, segundo teño entendido, é unha cantidade algo superior ao que se adoita pagar na maioría das empresas que coñezo en concepto de dietas de desprazamento. E iso que estamos falando dun vehículo pequeno e diesel máis ben de gama baixa.

É claro que quen decide ter un coche ten as súas razóns, e que o escenario alternativo de non compralo e dedicar todo o diñeiro a aforrar é bastante irreal, por razóns diversas. Porén, supoñamos o caso de alguén que para desprazarse por motivos laborais entre A Coruña e Santiago de Compostela durante o mesmo período ten que optar entre un coche particular dedicado en exclusiva á actividade e a alternativa dun transporte público como o tren.

O billete ordinario de ida e volta do tren de media distancia de RENFE entre as dúas cidades custa 10,90 €, o que, dada a distancia de 70 Km que as separa (media aproximada calculada en base a unha utilización 50/50 da autoestrada -76,3 Km de distancia- e da estrada convencional N-550 -65,4 Km-) supón un custo de 0,08 €/Km (contabilizando 140 Km de percorrido, ida e volta).

Constátase así que o tren supón fronte ao coche un aforro do 63% no custo de desprazamento (!), é dicir, só custa un terzo do que custa o automóbil (viaxando un só). Ese sería o custo de oportunidade de usar un vehículo privado no canto do tren. E iso sen contabilizarmos os descontos doutras tarifas e bonos que son de aplicación pola compañía ferroviaria.

Quer dicirse que dos 51.000 € que eu tería hoxe en día tería gastado en tren para andar o mesmo aproximadamente 19.000 €, podendo destinar os 32.000 € restantes a outros mesteres, incluíndo quizá esas situacións nas que o tren non cubre as necesidades de desprazamento. Unha cantidade esta realmente notoria que permite pensar en dedicar máis de 3.000 € por ano a outros medios de locomoción e transporte, por exemplo, autobuses urbanos e interurbanos ou taxis.

É claro que todos estes cálculos, estimacións e cábalas pódense refinar. Un economista inmediatamente imputaría un salario polo tempo de condución do coche, que no tren se pode dedicar a outras cousas, xa sexan remuneradas ou non.

A unha media de 60 Km/h dedúcese que para percorrer 240.000 Km fixeron falta 4.000 h de condución, isto é, 166,67 días. Isto é, case medio ano neto de vida dedicado a conducir (!).

Tamén sería tentador estimar o aforro en saúde que supón liberarse do estrés da condución, que para min está sendo con diferenza a compoñente máis importante desde que non teño coche. En vez de tempos mortos un pode dedicarse a tirar de portátil e facer algo produtivo durante as viaxes, mentres a paisaxe se desliza polas xanelas.

E finalmente poderíamos estimar o custo medioambiental: as diferenzas tanto na pegada ecolóxica da fabricación de ambos medios de transporte, na parte alícuota que corresponde a cada usuario, como na contaminación que se deriva do uso de cada un.

O automóbil dá liberdade e flexibilidade. Sen dúbida. Mais, agora que o combustible rexistra prezos históricos e os debates danse arredor de cuestións tan risibles como o de limitar a velocidade máxima en autoestradas a 110 Km/h, podemos dicir que realmente o coche compensa?

Cálculos en detalle

A entrada foi de 470.000 pesetas e as letras corresponden a un financiamento en catro anos (2+2). Os dous primeiros anos (25 cotas en realidade) o financiamento tivo un TAE do 11,25%, e os dous seguintes un TAE do 12,71%, ambas porcentaxes moi por riba dos xa de por si elevados tipos de xuro existentes naquela época. Por exemplo, o EURIBOR era do 5,25% no ano 2000. Estes tipos de xuro elevados xustifícanse porque non quería que a miña familia avalase o crédito concedido.

O cálculo do gasto en combustible efectuouse mediante a aplicación dos prezos medios do gasóleo en España (sei que non coinciden cos de Galicia), dun número de Km percorridos por ano (que estimei axustándoo á realidade dun uso decrecente do vehículo) e dun consumo crecente de litros de gasóleo por Km (froito da perda de eficiencia da mecánica e dun peso progresivamente maior do uso do coche en medio urbano).

O que custa un coche

Para o gasto en aparcadoiros e portaxes tamén realicei unha estimación dos oito primeiros anos, correspondendo os dous últimos datos a gastos reais contabilizados, destacando o gasto de 2009 pola adquisición dun OBE e o aumento dos Km percorridos por autoestrada. O cambio no custo do seguro deriva da conversión dun seguro dunha compañía tradicional a outra de baixo custo, e da rebaixa en paralelo do nivel de protección. O resto de conceptos responden a gastos perfectamente documentados.

O cambio de prezos constantes a correntes empregou as cifras oficias do IPC xeral para España, que non é exactamente o de Galicia pero case.

O que custa un coche

Se aprecias algunha incongruencia nos datos por favor faimo saber para axustar os cálculos. Graciñas.