Na anotación falo claramente de ‘relación estatística’ e non ‘causal’. Sei, como moitos seguidores do blogue, a diferenza entre casualidade e causalidade.

Non pode negarse en cambio que hai unha relación, sexa esta da natureza que sexa, directa ou indirecta entre os fenómenos presentados. Ademais, cando afirmo que empreguei máis de 50 variábeis antes de presentar estas é porque quixen eliminar aquelas cuxos efectos estaban mellor recollidas por outras.

Neste caso o que os coeficientes de correlación amosan son as diferenzas territoriais por concellos, e calquera que teña traballado con datos agregados coma estes saberá que é moi difícil visualizar coeficientes de correlación elevados, xa que se traballa con observacións de conglomerados en cuxo interior existe moita diversidade (os individuos).

Quen temos traballado con inquéritos sociopolíticos durante anos sabemos ademais como algunhas variábeis demoscópicas definen o perfil do votante nacionalista: idade, xénero (aquí dificilmente contrastábel), estudos, hábitat, clase social autopercibida, idioma… É o contraste entre unhas informacións (as das enquisas) e outras (as dos resultados) as que permiten verificar ou ratificar o perfil ofrecido polas primeiras e mesmo completalo con outras notas distintivas: a renda, por exemplo.

As variábeis que obteñen coeficientes máis altos poden non ser as causas da caída, pero describen perfectamente ben o tipo de electorado que deixou de votar ao BNG. (e paralelamente aquel outro, oposto, que comezou a votalo por primeira vez). Iso é o que describe a correlación do resultado con estas variábeis.

Unha correlación do 0,5 (R2=0,25 nunha regresión lineal simple) é elevadísima para calquera fenómeno social complexo, como é este, de natureza electoral, e sobre todo cando se traballa con concellos e non con individuos. Aquí nótaselle algo carente de práctica.

Teño constatado ademais que as variacións tanto do PSOE como do PP non son tan doadas de explicar, o que indica unha maior homoxeneidade no tipo de elector perdido polo BNG.

Sorprenderíase de saber que sumando o efecto de varias destas variábeis lógrase construír un modelo que explica correctamente o 80% da variación no resultado electoral do BNG (si, R2=0,8). Quizá parézalle pouco.

A min paréceme o suficientemente bo para ter determinado en que concellos galegos o resultado local do BNG presenta especificidades positivas ou negativas, o que podería servir para establecer un ranking de lugares onde as cousas es están facendo ben (electoralmente) e onde habería que comezar por tomar medidas xa.

Estas cometendo un abuso da estatística ao supoñer que un simple coeficiente de correlación ‘alto’ indica unha relación entre as variables.

O coeficiente de correlación pode aparecer alto por efecto de circunstancias indirectas sobre as variables, ou incluso por casualidade.

De feito varias de variables que indicas non son mais que algúns aspectos da diferencia cidade-rural (banda ancha, renda, galego-falantes,…).
En todos eses casos o que mide a correlación é a diferencia urbana-rural da variacion do voto do BNG, que se manifesta a traves das outras variables.
¿Son esas as variables que fan que nas cidades baixase mais o voto ca no rural?
Algunha delas quizais, pero unha correlación non é suficiente para demostralo.

Outra cousa máis: correlación = -0.5 implicaria que esa variable só explica un 25% das diferencias de caida do voto entre concellos, o que se soe considerar moi pouco, para a explicación dun modelo.

un saudo