As enquisas están converténdose nun instrumento de utilización partidaria e de perversión informativa, e están a converter a información en malformación, quer dicir, están cada vez máis lonxe da formación.

carballo-Freán-XermadeO último baile vén dado pola realización de enquisas de análise sociolóxica desde tres departamentos diferentes da nova Administración autonómica (até tres!, Consellaría de Presidencia e EGAP polo PSdeG-PSOE, e Vicepresidencia polo BNG).

Servizo público ou aproveitamento partidista? Non vou entrar eu nese debate que xa se deu noutros foros e que a forza dos feitos teima en inclinar do segundo termo. Por iso é tan difícil que os que acreditamos na validez das enquisas como instrumento de debate e formación sociopolítico teñamos que ir sempre contra a corrente e cara ao vento.

O caso é que se ben o servizo é o mesmo que, por exemplo, leva realizando desde hai moitos anos o Goberno Vasco, alí teñen ben clariño que só hai un departamento encargado diso, asociado á Lehendakaritza. Ese Gabinete de Prospección Sociolóxica do Goberno Vasco, aínda que naturalmente tamén realiza e publica enquisas respondendo ás necesidades da axenda gobernamental, o certo é que polo menos ten rigor e seriedade. Co que ten chovido na última década, os seus resultados sempre foron coherentes, e mesmo nos momentos máis crus da campaña do PP de Aznar contra o nacionalismo vasco (que contou para a súa causa coa manipulación técnica e mediática do Euskobarómetro, a enquisa realizada periodicamente desde a Universidade do País Vasco) os responsábeis deste departamento resistiron o impulso de servir a bando ningún, e conseguiron ofrecer información coherente, sen rachar coas metodoloxías e as series históricas.

En Catalunya, foi sonado o fracaso do departamento análogo creado a tal efecto na Generalitat, salsieirado por unha evidente manipulación de resultados en tempos de CiU. Moito se ten falado tamén da manipulación das enquisas do CIS, mais cómpre dicir que ditas manipulacións foron máis ben informativas e de calendario, e non tanto de contidos. Debemos valorar na súa xusta medida os estudos e datos que publica e que malia a todo é o autor de enquisas máis fiable que existe en España. Empregarei varios dos seus estudos na continuación deste artigo.

En xeral, a creación e mantemento destes departamentos reflicte unha realidade teimosa: a utilización cada vez máis frecuente de sondaxes políticas e de opinión polas distintas forzas políticas. Nun primeiro momento debemos felicitarnos de que o político de turno abra os ollos ao mundo aí fóra e poida realizar un contraste entre as súas ideas (cando as ten) e as da sociedade (cando as ten). Mais o que acaba por acontecer, desgrazadamente, é que un instrumento de grande utilidade vira con maior frecuencia da desexada no único instrumento utilizado por políticos e gobernantes para pulsar a opinión pública, esquecendo a verdadeira democracia participativa. Ou sexa, as enquisas convértense noutra forma de autismo máis requintada e remata por ser posta aos pés de quen manda para contentar os seus desexos. O corolario é que algúns favores acaban pagándose, reproducindo lóxicas de clientelismo e manipulación informativa impropias dun goberno de calquera cor.

Aquí en Galiza, a existencia de tres departamentos autonómicos dedicados a esta tarefa, ou polo menos que promoven a súa realización, é unha afronta ao sentido común, á eficiencia no gasto público, e á deontoloxía de calquera persoa que traballe na socioloxía, na politoloxía e, por suposto, na estatística aplicada aos estudos de opinión. O único que revela esta triplicidade é, dun lado, a inexistencia de coordinación entre socios de goberno na nova Xunta (cando non unha situación de enfrontamento a ‘campo’ aberto), e doutro lado, o grao de dependencia do PSdeG-PSOE dos cadros dirixentes do antigo Reitorado de Darío Villanueva na USC (reitorado que algúns coñecemos nas súas interioridades e do que non podemos máis que desconfiar abertamente).

Nas últimas enquisas sociopolíticas feitas públicas no noso país, elaboradas por dous departamentos diferentes da Xunta de Galiza e polo Equipo de Investigacións Sociopolíticas da USC, evidenciouse como a natureza dunha investigación pode ser influenciada e alterada polas diferentes ideoloxías e os intereses partidarios confrontados de quen as elabora e/ou as encarga.

As publicadas pola Dirección Xeral de Relacións Institucionais (BNG, Vicepresidencia) presentan algúns resultados estraños e algunhas porcentaxes que supoñen máximos históricos entre as enquisas de temática semellante. As publicadas pola Dirección Xeral de Análise e Proxección (PSOE, Presidencia) marcan o contrapunto das anteriores. E por se houbera pouca lea, a recentemente presentada baixo o nome e marca da USC vén marcar mínimos históricos noutros indicadores. Todas elas contribúen a confundir e saturar o xa de por si frustrado debate acerca do novo Estatuto galego, e deixan á altura do estrume a confianza que o público en xeral ten acerca das enquisas e da política realmente inexistente levada a cabo polos partidos galegos. O maior paradoxo é que todas as persoas que promoveron a realización destas enquisas teñen unha orixe común: a Faculdade de Ciencias Políticas da USC.

 

2 Responses to Enquisas e sentimento de nación en Galiza (I)

  1. zerovacas di:

    Credibilidade está claro que teñen pouca; ninguén (nin sequera o Rivera Otero ou Touriño) cre que o PSOE vai sacar a metade dos votos en Galicia. Por iso creo que estes inquéritos teñen unha influencia moi escasa na sociedade galega, e poden facer pouco dano. O máis criticable é, pois, o uso (non escaso) de fondos públicos para tal despropósito

  2. Depósito di:

    A cousa moito xeito non ten… E as enquisas deses tres departamentos están dando uns resultados, non direi pouco críbeis, mais si algo curiosos, non?

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *

*